Rodowód powiatu sięga 1952 roku, kiedy decyzją władz państwowych utworzono powiat nowodworski obejmujący ówczesne podstawowe jednostki administracji w Legionowie, Skrzeszewie, Serocku, Jabłonnie, Nowym Dworze Mazowieckim, Zakroczymiu, Pomiechówku, Czosnowie, Łomiankach, Nieporęcie i Leoncinie.

Znaczący rozwój dokonał się w stolicy powiatu – Nowym Dworze Mazowieckim. W latach 60-tych XX wieku Nowy Dwór Mazowiecki   przeobraził się z miasteczka jarmarczno-rzemieślniczego w ośrodek przemysłowo-usługowy, stając się ważnym zapleczem Warszawy. Spowodowały to, zwłaszcza decyzje o deglomeracji zakładów wokół stolicy. Powstały wtedy m.in. Nowodworskie Zakłady Chemii Gospodarczej „Pollena”, Warszawskie Przedsiębiorstwo Obrotu Surowcami Włókienniczymi i Skórzanymi czy Warszawskie Zakłady Przemysłu Skórzanego „Syrena” – Zakład Wyrobów Gumowych.

W późniejszym okresie rozpoczęły działalność „Kablobeton” i „Hydrobudowa 1”. Obok przemysłu kluczowego w Nowym Dworze Mazowieckim rozwijała się spółdzielczość pracy ( „Nadnarwianka” i „Zakroczymianka” ), handel , zakłady usługowe i komunalne. Na terenie ówczesnego powiatu wybudowano Zaporę na Narwi w Dębem i powstało Jezioro Zegrzyńskie, dworzec PKP i PKS w Nowym Dworze Mazowieckim, powstał ośrodek sportowo-rekreacyjny. W stolicy powiatu zlokalizowane były wszystkie instytucje użyteczności publicznej obsługujące otaczających go mieszkańców miast i gmin. Powiat w tej strukturze funkcjonował do 1 czerwca 1975 roku, tj. do czasu wejścia w życie nowej reformy organów administracji państwowej.

Pierwszym starostą nowodworskim, do 2002 r. był Adam Janas, kolejnym w latach 2002-2006, Maria Kowalska. Po wyborach samorzadowych, od listopada 2006 r. do 31 stycznia 2008 r. na stanowisku starosty pracowała Maria Sochocka. Od 1 lutego 2008 r. nowym starostą nowodworskim jest Krzysztof Kapusta.